Forse investeringen in proposities drukken resultaat

Na de sterke groei in de voorafgaande jaren hebben de opbrengsten van N.V. Nederlandsche Apparatenfabriek “Nedap” in 2013 een pas op de plaats gemaakt. De totale opbrengsten zijn uitgekomen op € 173,7 miljoen, 1% hoger dan over 2012 (€ 171,9 miljoen). De marktgroepen AVI, Energy Systems, Healthcare en Retail lieten een duidelijke groei zien. De opbrengsten van de marktgroepen Light Controls en Security Management waren nagenoeg gelijk aan die van 2012. De marktgroepen Library Solutions en Livestock Management bleven achter bij het voorgaande jaar. De toegevoegde waarde, uitgedrukt in een percentage van de opbrengsten, steeg in het verslagjaar van 67,8% (2012) naar 68,4%. Door het blijven investeren in proposities en organisatie stegen de kosten harder dan de toegevoegde waarde, waardoor de winst daalde van € 13,5 miljoen (2012) naar € 9,8 miljoen. Per aandeel kwam de winst uit op € 1,46, tegenover € 2,01 over 2012. Van de winst zal 75% aan dividend worden uitgekeerd. Het dividend per aandeel komt hierdoor uit op € 1,10. Over 2012 bedroeg het dividend € 1,51.

€ x miljoen201320122011
Opbrengsten173,7171,9152,3
Opbrengstengroei totaal in %1%13%14%
Opbrengstengroei eigen producten in %1%20%20%
Bedrijfswinst in % van de opbrengsten6,8%9,5%9,1%
Winst na belastingen9,813,511,0
Winst na belastingen in % van de opbrengsten5,6%7,9%7,2%
Winst per aandeel€ 1,46€ 2,01€ 1,64
Dividend per aandeel€ 1,10€ 1,51€ 1,23
Uitkeringspercentage75%75%75%
Solvabiliteit*36,6%38,9%39,7%
Solvabiliteit excl. IAS 19 (IFRS)**41,0%39,2%38,6%

* onder solvabiliteit wordt verstaan het eigen vermogen exclusief het uit te keren dividend en minderheidsbelang gedeeld door het balanstotaal.

** onder solvabiliteit excl. IAS 19 wordt verstaan de solvabiliteit exclusief de pensioenverplichting of vordering volgens IAS 19 (IFRS).

Marktontwikkelingen
Het jaar 2013 is voor de marktgroep AVI (Automatic Vehicle Identification, producten voor het identificeren van voertuigen en personen en voor draadloze parkeersystemen) succesvol verlopen. Er is een solide opbrengstengroei gerealiseerd in vrijwel alle internationale markten. In de afgelopen jaren heeft de marktgroep een krachtige productlijn voor langeafstandsherkenning weten op te bouwen, met een heldere positionering van de producten ten opzichte van elkaar. Mede dankzij de compleetheid van deze propositie zijn in het verslagjaar zowel van de robuuste TRANSIT microgolflezer, als van de kosteneffectieve uPASS-reader, als van de compacte ANPR Access kentekenherkenningscamera meer producten verkocht dan ooit tevoren.

De marktgroep Energy Systems (systemen voor het zelfstandig en effectief opwekken, opslaan en verbruiken van elektriciteit) heeft, ondanks moeilijke marktomstandigheden gedurende het verslagjaar, een opbrengstengroei met de PowerRouter gerealiseerd. Nieuwe wet- en regelgeving beperkten de verkoopmogelijkheden in België en Engeland sterk. Bovendien had de aanpassingsactie aan alle, wereldwijd geïnstalleerde, PowerRouters in de eerste helft van 2013 een drukkend effect op de opbrengstenontwikkeling. Ondanks deze tegenslagen is het de marktgroep gelukt om de opbrengsten in Duitsland, de belangrijkste markt voor zonne-energie, stevig te laten stijgen.

Gedurende 2013 zijn de opbrengsten van de marktgroep Healthcare (automatisering van administratieve werkzaamheden van zorgprofessionals, waardoor er meer tijd voor zorg overblijft) wederom gestegen. De onzekerheid bij zorginstellingen over regelgeving en financiering zorgt dat steeds meer organisaties geen enkel risico willen nemen bij de keuze van hun administratieve systemen. Daarom kiezen ze steeds vaker voor de bewezen oplossingen van marktleider Nedap. Het is verheugend om te zien dat steeds meer klanten die al gebruikmaken van delen van de Nedap-oplossing volledig overschakelen en afscheid nemen van de software van derden. Zo maken steeds meer instellingen gebruik van het Elektronisch Cliënten Dossier dat de marktgroep de afgelopen jaren heeft ontwikkeld. Bovendien maken steeds vaker organisaties in aanpalende markten, zoals de verstandelijk gehandicaptenzorg, gebruik van de diensten van Nedap. Ondanks de daling van het aantal uitzenduren in Nederland gedurende het jaar, is Pep® (gedigitaliseerde urenregistratie van interne en externe medewerkers en onderdeel van de marktgroep Healthcare) in staat geweest om een verdere groei te realiseren.

De marktgroep Library Solutions (RFID-systemen voor bibliotheken) heeft in 2013 met de verandering van projectorganisatie naar technology provider een nieuwe positie op de markt weten te veroveren. Met de Librix productlijn biedt de marktgroep een krachtig productportfolio voor bibliotheken, die projectpartijen over de hele wereld naar wens kunnen inpassen in lokale projecten. Het afgelopen jaar heeft de marktgroep veel aandacht besteed aan de integratiemogelijkheden van haar producten. Voor partners wordt het daardoor steeds eenvoudiger om Nedap-producten in te zetten bij projecten. Zo zijn er het afgelopen jaar bibliotheken ingericht met technologische kerncomponenten in Scandinavië, Azië, Zuid-Amerika en Noord-Amerika. In Canada zijn de eerste bibliotheekgroepen uitgerust met intelligente boekenschappen voor het inleveren van boeken. Daarnaast is in Frankrijk, onder meer met de uitrol van RFID-systemen binnen de bibliotheken van Marseille, de bestaande marktleiderspositie verstevigd. Deze nieuwe initiatieven hebben helaas het wegvallen van de projectomzet niet volledig op kunnen vangen.

Na jaren van groei heeft de marktgroep Light Controls (vermogenselektronica en besturingssystemen voor de verlichtingsindustrie) in 2013 een nagenoeg gelijk opbrengstenniveau weten te realiseren. In het uv-desinfectiesegment werden minder waterzuiveringsprojecten in opdracht genomen, wat een negatief effect had op de omzet van de betreffende voedingen. Ook was er een verdere groei verwacht van de oplossingen voor het zuiveren van ballastwater op zeeschepen. De aanblijvende onduidelijkheid over het internationaal verdrag voor de controle en het beheer van ballastwater en sedimenten van schepen is hiervan de reden. De interesse voor de producten die uv-licht aansturen, waarmee industriële inkten, coatings en lijmen versneld worden uitgehard, stijgt. Naast een zeer nauwkeurige controle op de hoeveelheid en kwaliteit van het uv-licht, maken deze producten een aanzienlijke energiebesparing mogelijk. Ook stegen de opbrengsten van de explosieveilige verlichtingssystemen voor toepassing in de industrie en de offshoresector.
Na de omzetsprong in 2012 vanwege een groot project in San Diego is, zoals verwacht, de omzet van QL-inductieverlichting in 2013 gedaald. Ondanks de feitelijke voordelen van de QL-technologie kiest de markt steeds vaker voor LED-verlichting. In 2013 heeft de marktgroep belangrijke stappen gezet met de verdere versterking van de Luxon® propositie. Ze biedt nu een kant-en-klare oplossing waarmee klanten met expeditiecentra, hangars, grootschalige productieruimten, grote winkels of congrescentra direct een significante besparing op de energiekosten kunnen verwezenlijken. Ook realiseren steeds meer klanten zich de waarde van de verbetering van de lichtkwaliteit en de extra flexibiliteit in de inzet van het verlichtingssysteem. Gezien de groei van de commerciële activiteiten in Noord-Amerika heeft de marktgroep begin 2013 besloten om in de Verenigde Staten een eigen dochteronderneming onder de naam Nedap Inc. op te richten.

De marktgroep Livestock Management (automatisering van processen op basis van individuele dieridentificatie in de veehouderij, die de veehouder helpt zijn bedrijfsvoering te optimaliseren en het welzijn van zowel mens als dier te verhogen) heeft – na de omzetsprong in het voorafgaande jaar – in 2013 een stap terug moeten zetten. Hoge voerkosten in 2012 en het eerste kwartaal van 2013 en een lange winter op het noordelijk halfrond resulteerden onder meer in een lager investeringsniveau in de melkveehouderij. Na de investeringsgolf in welzijnsvriendelijke huisvesting in de zeugenhouderij in verband met de verplichte EU- regelgeving in 2012, viel de omzet in de varkenshouderij terug tot het normale niveau. Vanaf het tweede kwartaal 2013 zijn de voerkosten flink gedaald en zowel de melk- als vleesprijzen gestegen. Hierdoor zijn de opbrengsten voor de veehouders flink toegenomen en zijn de investeringsplannen weer actueel geworden.
Jaarlijks neemt wereldwijd de vraag naar zuivelproducten toe, terwijl het aantal producerende bedrijven voortdurend afneemt. In 2015 zal het verdwijnen van het melkquotum in Europa een extra impuls geven aan de groei van de schaalgrootte van de melkveehouders. Deze trend naar grotere bedrijven met lagere productiekosten zorgt ervoor dat de vraag naar automatisering de komende jaren gestaag zal toenemen. Nedap Livestock Management is met haar brede assortiment aan producten goed gepositioneerd om op deze trend in te spelen. Met haar oplossingen weet zij een kostenverlaging voor de veehouder te realiseren, terwijl de aandacht voor het individuele dier gewaarborgd blijft.

Ondanks het feit dat de omzetten in de retailmarkt onverminderd onder druk staan, heeft de marktgroep Retail (beveiligings-, beheers- en informatiesystemen voor de detailhandel) in 2013 weer een fraaie opbrengstengroei weten te realiseren. Met nieuwe RFID-producten en door het ontsluiten van nieuwe markten is het de marktgroep gelukt om haar marktpositie verder te versterken. Steeds meer retailers zien dat RFID (Radio Frequency Identification) een belangrijke rol kan spelen bij het nauwkeurig en tijdig inzicht hebben in de aanwezig voorraad. Met Store!D® biedt Nedap een aansprekende propositie die goed aansluit op de eisen in de retailmarkt. Met deze propositie is het de marktgroep gelukt twee grote RFID-projecten in Europa gegund te krijgen. Een Franse sportretailer met winkels over de hele wereld verleende Nedap de opdracht om de traditionele RF-antiwinkeldiefstalsystemen op te waarderen naar combinatiesystemen met RFID. Adler, een Duitse modeketen, koos voor Nedap Store!D lezers om de goederenstromen tussen winkelmagazijn en winkelvloer, bij de kassa en bij de uitgang te volgen.
Eind 2013 wist Nedap het bestaande contract met H&M voor meerdere jaren te verlengen. Nedap heeft de afgelopen jaren aan H&M bewezen dat zij in staat is om wereldwijd projecten met slimme antiwinkeldiefstalsystemen, op afstand gemanagede toegangscontrole en inbraakalarm (Cube®) probleemloos op te leveren. Met de !Sense-productlijn biedt de marktgroep nu een passende oplossing voor Super- en Hypermarkten. In dit segment is het beschikbaar hebben van realtime informatie in de winkel van groot belang. In 2013 zijn de eerste grote en complexe installaties met !Sense opgeleverd.

De marktgroep Security Management (systemen voor toegangscontrole, registratie, betaling, brand- en inbraakmelding, observatie, beheer van lockers en biometrie) heeft in 2013 een bescheiden omzetgroei geboekt. In Nederland zetten de lastige marktomstandigheden in de bouwnijverheidsector een rem op de opbrengstenontwikkeling. Bovendien had de geplande afbouw van activiteiten in de scholenmarkt een drukkend effect op de omzet. In Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk, België en Engeland daarentegen was er sprake van een veel positievere opbrengstenontwikkeling. Tijdens het verslagjaar is er aandacht besteed aan het Global Client Programme, een eigen projectmethodologie waarmee omvangrijke internationale beveiligingsprojecten wereldwijd succesvol kunnen worden uitgevoerd. Het afgelopen jaar is het aantal landen waar de marktgroep op deze manier projecten voor haar klanten heeft uitgevoerd dan ook razendsnel gegroeid. Thailand, Pakistan, Colombia, Peru, Brazilië en de Filippijnen zijn slechts enkele voorbeelden van landen waar op dit moment projecten zijn of worden uitgevoerd. Over de hele wereld is er een toename in de belangstelling voor goede oplossingen voor lockerbeheer. Overal worden kantoorruimtes in organisaties flexibeler gebruikt en daarmee wordt het veilig opslaan van privégoederen een belangrijk vraagstuk. Een naadloze integratie van het Nedap lockerbeheersysteem met het AEOS platform biedt de marktgroep een aansprekende oplossing voor deze bedrijven en instellingen. Met de voortdurende ontwikkeling van de mogelijkheden biedt AEOS voor steeds meer klanten een unieke, volledig op software gebaseerde gedistribueerde oplossing voor complexe security integratievraagstukken. De innovatieve aanpak van de marktgroep is in de kern beter schaalbaar, robuuster en kosteneffectiever dan veel van de reeds bestaande oplossingen. Een steeds groter deel van de business partners kiest er dan ook voor om volledig op AEOS over te stappen bij het invullen van klantprojecten.

Financieel
De totale opbrengsten zijn in 2013 uitgekomen op € 173,7 miljoen, 1% hoger dan over 2012 (€ 171.9 miljoen). De opbrengsten uit diensten (abonnementen en onderhoudscontracten) stegen in het verslagjaar verder naar € 21,0 miljoen (2012: € 18,0 miljoen). Dit is 12,1% van de totale opbrengsten (2012: 10,5%). De toegevoegde waarde (opbrengsten minus materiaalkosten, plus of min de voorraadmutatie), uitgedrukt in een percentage van de opbrengsten, steeg van 67,8% (2012) naar 68,4%.

Aan ‘Uitbesteding en overige externe kosten’ werd € 1,2 miljoen meer uitgegeven dan in 2012. Hogere uitgaven voor productontwikkeling en voor het vergroten van de schaalbaarheid van de organisatie waren verantwoordelijk voor deze stijging. In het verslagjaar nam het aantal medewerkers met 35 toe tot 744 per ultimo van het jaar. Gemiddeld waren er 40 medewerkers meer in dienst dan in 2012. Vooral door de toename van het aantal medewerkers, maar ook door CAO-aanpassingen, hogere beëindigingvergoedingen en hogere pensioenlasten, stegen de salariskosten en sociale lasten met € 4,0 miljoen. De normale afschrijvingen waren over het verslagjaar € 0,8 miljoen hoger dan over 2012. Er hebben geen bijzondere waardeverminderingen plaatsgevonden. In totaal is er in 2013 € 0,9 miljoen minder geactiveerd aan zelfvervaardigde vaste activa dan in 2012. Deze post betreft hoofdzakelijk nieuwe ontwikkelings­projecten.

De bedrijfswinst over 2013 is uitgekomen op € 11,8 miljoen (2012: € 16,4 miljoen), dit is 6,8% van de opbrengsten (2012: 9,5%). De nettofinancieringslasten bleven met € 0,6 miljoen, vanwege een vrijwel gelijke gemiddelde kredietbehoefte en rentevoet, op het niveau van het voorafgaande jaar. Het winstaandeel van de geassocieerde deelneming was ruim € 0,1 miljoen hoger dan over 2012.

De belastingdruk van de Nedap Groep over het verslagjaar (zonder de geassocieerde deelneming) bedroeg 18,6 % (2012: 17,9%) mede door het gebruikmaken van de ‘Innovatiebox’. Het nominale vennootschapsbelastingtarief in Nederland is 25%. De Innovatiebox geeft ondernemingen de mogelijkheid om opbrengsten uit innovaties, via een grondslagvermindering, tegen een gereduceerd belastingtarief te laten belasten. De overeenkomst met de Belastingdienst loopt tot 31 december 2015.

Genoemde ontwikkelingen resulteerden in een winst over het verslagjaar van € 9,8 miljoen (2012:
€ 13,5 miljoen). Dit is 5,6% (2012: 7,9%) van de opbrengsten.

In materiële vaste activa is in het verslagjaar per saldo € 10,1 miljoen geïnvesteerd, bijna € 2,2 miljoen meer dan is afgeschreven. Deze overschrijding is voornamelijk het gevolg van de aankoop van een belendend perceel met opstallen in Groenlo. In immateriële vaste activa, voornamelijk ontwikkelingsprojecten, is per saldo € 1,7 miljoen geïnvesteerd en voor € 2,1 miljoen afgeschreven.

De voorraadwaarde nam met € 1,0 miljoen af en bedroeg aan het einde van het verslagjaar 14,9% van de opbrengsten (ultimo 2012: 15,6%). De handels- en overige vorderingen waren aan het einde van het jaar € 1,7 miljoen lager. De gemiddelde krediettermijn van handelsdebiteuren, in weken gemeten, liep echter op van 7,4 over 2012 naar 7,9 over 2013.

Door de geringe mutaties van de vaste activa (stijging) en de vlottende activa (daling) bleef het balanstotaal nagenoeg gelijk. De solvabiliteit (het eigen vermogen exclusief het uit te keren dividend en minderheidsbelang, gedeeld door het balanstotaal) daalde echter van 38,9% naar 36,6%. Het aanpassen van de jaarrekening aan de nieuwe IAS 19 (IFRS) standaard, betreffende personeelsbeloningen, zorgde voor deze daling. Tot 2013 konden schommelingen, ontstaan door actuariële resultaten, worden opgevangen door een zogenaamde corridor. Vanaf 2013 worden deze resultaten rechtstreeks in het eigen vermogen verwerkt. Door deze verplichte aanpassing daalde het eigen vermogen ultimo 2013 met € 5,5 miljoen en ultimo 2012 met
€ 4,6 miljoen. Zonder rekening te houden met deze IFRS-verplichting bedroeg de solvabiliteit ultimo van het jaar 41,0% (ultimo 2012: 39,2%).

De kasstroom uit bedrijfsactiviteiten was in het verslagjaar voldoende om de investeringen in materiële en immateriële vaste activa, evenals bijna 75% van het betaalde dividend over 2012 te betalen. Per saldo nam de bankschuld met € 2,6 miljoen toe. De kredietfaciliteiten bedroegen ultimo 2013 € 45,9 miljoen, waarvan voor € 37,1 miljoen gebruik werd gemaakt. Aan liquide middelen was aanwezig € 3,5 miljoen.

Vooruitzichten
Bij Nedap richten we ons op het in beweging brengen van markten met technologie die er toe doet. Dit doen we door talentvolle mensen aan ons bedrijf te verbinden en deze richting, ruimte en mogelijkheden te geven om kennis van markt en technologie te vertalen in aansprekende en duurzame proposities. Deze proposities zijn ons antwoord op relevante vraagstukken als hoe kunnen we de groeiende wereldbevolking van voldoende voedsel voorzien, hoe zorgen we er voor dat er meer tijd voor zorg beschikbaar komt of hoe kunnen we op een robuuste wijze meer zonne-energie toepassen.

Het ontwikkelen en op de markt brengen van vernieuwende proposities is niet zonder risico. Technologische obstakels, een markt die zich anders ontwikkelt dan voorspeld, of een sterkere prijserosie dan verwacht, zijn slechts voorbeelden van problemen waar we mee te maken krijgen. Om te voorkomen dat deze risico’s de continuïteit van Nedap in gevaar brengen, is de blijvende spreiding in ons portfolio van technologieën en markten van groot belang.

Deze Nedap-brede portfolio van kennis en ervaring biedt marktgroepen een solide fundament waarop zij hun marktspecifieke propositie kunnen baseren. De kruisbestuiving tussen de marktgroepen leidt tot een sterke versnelling in het vertalen van technologische- en marktmogelijkheden naar concrete commerciële resultaten, een essentieel onderdeel van onze concurrentiekracht.

Door onze investeringen in vernieuwing en commercie is het onderscheidend vermogen van onze proposities in de afgelopen jaren toegenomen en hebben we onze posities in de verschillende markten versterkt. Dit zorgt er voor dat we de toekomst met vertrouwen tegemoet zien en dat we over de langere termijn een gezonde groei voorzien. Voor 2014 verwachten we – onvoorziene omstandigheden voorbehouden – een verdere stijging van de opbrengsten.

Het verslag over 2013 zal op 19 februari a.s. nabeurs verschijnen. Dit jaar zal het verslag voor het eerst alleen in digitale vorm verschijnen.

De jaarlijkse algemene vergadering van aandeelhouders zal worden gehouden op donderdag 3 april 2014 in het EYE (filmmuseum) IJpromenade 1, 1031 KT Amsterdam. (Let op: kies bij GPS-navigatie voor Tolhuisweg 5, op veel navigatiesystemen is de IJpromenade niet goed te vinden).

Voor nadere informatie:
G.J.M. Ezendam
Financieel directeur
0031 (0)544 471102
www.nedap.com

Download  hier het jaarverslag 2013.